„Koło duchów” – Rujm el-Hiri – to nie prehistoryczne obserwatorium
2 stycznia 2025, 10:10Tajemnicza megalityczna struktura Rujm el-Hiri nie służyła do obserwacji astronomicznych. Pochodząca sprzed 5000 lat budowla, zwana „Kołem duchów”, składa się z tysięcy bazaltowych skał ułożonych w charakterystyczny wzór. Wykopaliska nie dały odpowiedzi na pytanie o jej rolę. Pojawiły się hipotezy mówiące, że było to miejsce kultu, pochówku, kalendarz lub obserwatorium astronomiczne. Doktor Olga Khabarowa i profesor Lev Eppelbaum z Wydziału Geofizyki Uniwersytetu w Tel Awiwie oraz doktor Michal Birkenfeld z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Ben Guriona odrzucili właśnie ostatnią z tych hipotez.
Po menopauzie jajniki zmieniają swoją funkcję?
8 lipca 2026, 08:23W biologii reprodukcyjnej panuje milczące przekonanie, że jajnik po menopauzie to organ w stanie spoczynku. Puste rusztowanie z tkanki łącznej, które przez pewien czas jeszcze wydziela śladowe ilości testosteronu, a potem po prostu trwa, nie robiąc nic szczególnego. Nowe badanie zespołu Franceski Duncan z Northwestern University, opublikowane w Molecular Human Reproduction, każe to przekonanie zrewidować. Okazuje się, że jajnik po zakończeniu funkcji rozrodczej nie usypia – on się przekwalifikowuje.
Hiszpańska zagadka rozwiązana
21 lutego 2008, 09:24Zaledwie dwie mutacje zadecydowały o tym, że słynna epidemia grypy hiszpanki pochłonęła aż 50 milionów ofiar - donoszą specjaliści z Masachussets Institute of Technology (MIT). Co ciekawe, wirus, który zaatakował Europę w 1918 roku, przeniósł się na człowieka bezpośrednio z ptaków, podobnie jak słynna w ostatnich latach "ptasia grypa" H5N1.
Skąd się biorą... gatunki?
5 lutego 2009, 00:58Naukowcy z Uniwersytetu Nottingham donoszą o dokonaniu odkrycia, które może wyjaśniać molekularny mechanizm powstawania nowych gatunków. Jak pokazują na przykładzie żyjących w naturalnych warunkach roślin, przyczyną zjawiska może być przemieszczanie się fragmentów DNA pomiędzy różnymi fragmentami genomu.
Jesteśmy ptasie móżdżki
6 lipca 2010, 08:34Ty ptasi móżdżku! - to popularne wyzwisko jest wyjątkowo związane z nauką, ponieważ wywodzi się z powszechnego mniemania badaczy o wyższości mózgów ssaków nad mózgami ptaków. Teraz jednak trzeba będzie je odstawić do lamusa - nasze mózgi nie różnią się mocno od ptasich.
"Magnetyczna pianka" na krawędziach Układu Słonecznego
10 czerwca 2011, 12:14Sondy Voyager, które znajdują się w pobliżu końca Układu Słonecznego, przysłały niespodziewane informacje, które przeczą temu, co dotychczas sądziliśmy o jego budowie. Okazuje się bowiem, że na jego krańcach znajdują się olbrzymie magnetyczne bąble o średnicy około 1 jednostki astronomicznej (ok. 150 milionów kilometrów).
Lasery z drukarki
24 września 2012, 10:23Obecnie lasery powstają w skomplikowanym procesie produkcyjnym, podobnym do tego, w czasie którego tworzy się układy scalone. Naukowcy z University of Cambridge opracowali technikę nadrukowywania organicznych laserów na dowolnej powierzchni.
Uczeni zajrzeli do wnętrza szkła
13 września 2013, 09:13Do przyszłorocznej edycji Księgi Rekordów Guinessa zostanie wpisany najcieńczy znany ludzkości fragment szkła. Obiekt o grubości jednej molekuły, dwóch atomów, został odkryty przypadkiem przez naukowców z Cornell University i niemieckiego Uniwersytetu w Ulm
Centaur z pierścieniem
17 marca 2015, 10:35W Układzie Słonecznym znajduje się już sześć obiektów posiadających pierścienie. Najbardziej znanym i oczywistym z nich jest Saturn. Ponadto gaz i pył tworzą pierścienie wokół Jowisza, Urana i Neptuna. Piątym znanym obiektem jest największy z centaurów Chariklo
Nowy monument z Petry
13 czerwca 2016, 11:48Pod piaskiem ok. 800 m od ścisłego centrum Petry w Jordanii odkryto dużą platformę. Archeolodzy podają, że ma ona długość basenu olimpijskiego i jest od niego 2-krotnie szersza.
